2014 جىلعى 21 قاڭتار, استانا قالاسى
ۆەتەريناريالىق سانيتاريا بويىنشا قىزمەتتەگى كاسىبي ستاندارتتى بەكىتۋ تۋرالى
2007 جىلعى 15 مامىرداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەڭبەك كودەكسىنىڭ 138-5 بابىنىڭ 3 تارماعىنا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2013 جىلعى 29 ساۋىردەگى «كاسىپتىك ستاندارتتاردى ازىرلەۋگە 2013 جىلعا قاراجات ءبولۋ جانە ونى پايدالانۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» № 406 قاۋلىسىنا سايكەس, بۇيىرامىن:
1. ۆەتەريناريالىق سانيتاريا بويىنشا قىزمەتتەگى كاسىبي ستاندارت بەكىتىلسىن.
2. ۆەتەريناريا جانە تاماق قاۋىپسىزدىگى دەپارتامەنتى (گ.س. نۋرتازينا), ۆەتەريناريالىق باقىلاۋ جانە قاداعالاۋ كوميتەتى (ر.ج. قۇرمانوۆ) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەكىتىلگەن تارتىپپەن كاسىبي ستاندارتتى ەنگىزۋگە شارالار قابىلداسىن.
3. الەۋمەتتىك ساياسات باسقارماسى (س.س. لەپەشكو) وسى بۇيرىقتى زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن جانە رەسمي جاريالانۋىن قامتاماسىز ەتسىن.
4. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ الەۋمەتتىك ساياسات باسقارماسىنا (س.س. لەپەشكو) جۇكتەلسىن.
5. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
مينيستر ا.مامىتبەكوۆ.
كەلىسىلگەن
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەڭبەك جانە حالىقتى
الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى ت.دۇيسەنوۆا
2014 جىلعى 7 ءساۋىر
قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ
2014 جىلعى 21 قاڭتارداعى №20/37 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن
ۆەتەريناريالىق سانيتاريا بويىنشا قىزمەتتەگى كاسىبي ستاندارتى
1. جالپى ەرەجەلەر
1. ۆەتەريناريالىق سانيتاريا بويىنشا قىزمەتتەگى كاسىبي ستاندارت (بۇدان ءارى – كس):
1) كاسىبي ءبىلىم بەرۋ مەن ەڭبەك سالالارى اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى رەتتەۋگە;
2) كاسىبي قايتا دايارلاۋ مەن بىلىگىن كوتەرۋدى دايىنداۋ باعدارلامالارىن ازىرلەۋ تالاپتارىنىڭ مەرزىمىن بەلگىلەۋگە;
3) اتتەستاتسيالاۋ مەن سەرتيفيكاتتاۋدا قىزمەتكەرلەردىڭ قۇزىرەتتىلىگىن باعالاۋ تالاپتارىنىڭ مەرزىمىن بەلگىلەۋگە;
4) كاسىبي قىزمەتتىڭ مانىنە بىرىڭعاي تالاپتار ازىرلەۋگە, ەڭبەك نارىعىنىڭ زاماناۋي تالاپتارىنا جاۋاپ بەرەتىن بىلىكتىلىك تالاپتارىن جاڭارتۋعا;
5) پەرسونالدى باسقارۋ سالاسىنداعى كەڭ اۋقىمدى مىندەتتەردى شەشۋگە;
6) ءبىلىم بەرۋ ستاندارتتارىن, وقۋ جوسپارلارىن, مودۋلدىك وقۋ باعدارلامالارىن ازىرلەۋ, سونداي-اق تيىستى وقۋ-ادىستەمەلىك ماتەريالداردى ازىرلەۋگە;
7) كاسىبي دايارلىعىن باعالاۋدان وتكىزۋ جانە ماماندار بىلىكتىلىكتەرىنىڭ سايكەستىكتەرىن راستاۋعا ارنالعان.
2. كس نەگىزگى پايدالانۋشىلارى:
1) ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى تۇلەكتەرى, جۇمىسشىلار;
2) ۇيىمداردىڭ باسشىلارى مەن جۇمىسشىلارى, ۇيىمداردىڭ پەرسونالدى باسقارۋ بولىمشەلەرىنىڭ باسشىلارى مەن ماماندارى;
3) ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ازىرلەيتىن ماماندار;
4) مامانداردىڭ كاسىبي دايارلىعىن باعالاۋ جانە بىلىكتىگىنە سايكەستىگىن راستاۋ سالاسىنداعى ماماندار.
3. كس نەگىزىندە كاسىپورىندار قىزمەتىنىڭ فۋنكتسيونالدىق ۇلگىلەرىنە, لاۋازىمىنا, قىزمەتكەرلەردىڭ بىلىگىن ارتتىرۋ, اتتەستاتسيادان وتكىزۋ, ەڭبەككە ىنتالاندىرۋ جۇيەسىنە ىشكى, كورپوراتيۆتى ستاندارتتار جانە باسقالار ازىرلەنۋى مۇمكىن.
4. وسى كس-دا تومەندەگى تەرميندەر مەن اڭىقتامالار قولدانىلادى:
1) بىلىكتىلىك – جۇمىسشىنىڭ ەڭبەك قىزمەتىنىڭ ناقتى ءتۇرىن ورىنداۋعا كاسىبي دايىندىق دارەجەسى;
2) بىلىكتىلىك دەڭگەيىبىلىكتى دەڭگەيى – اتقارىلاتىن جۇمىستاردىڭ كۇردەلىلىگى, دەربەستىگى مەن جاۋاپتىلىعى كورىنەتىن قىزمەتكەردىڭ بىلىكتىلىگىنە (قۇزىرەتتىلىگىنە) قويىلاتىن تالاپتار دەڭگەيى;
3) ەڭبەك ءپانى – بەلگىلى ءبىر ەڭبەك قۇرالدارىنىڭ كومەگىمەن ءونىم جاساۋ ماقساتىندا قىزمەتكەردىڭ ءىس-قيمىلى باعىتتالاتىن زات;
4) ەڭبەك قۇرالى – قىزمەتكەردىڭ ەڭبەك ءمانىن باستاپقى كۇيدەن ونىمگە اينالدىرۋ ءۇشىن پايدالاناتىن قۇرالدارى;
5) ەڭبەك قىزمەتىنىڭ ءتۇرى – ەڭبەك فۋنكتسيالارىنىڭ تۇتاس جيىنتىعىمەن جانە ولاردى ورىنداۋ ءۇشىن قاجەتتى قۇزىرەتتىلىكپەن قۇرىلعان كاسىبي قىزمەت سالاسىنداعى قۇرامداس بولىك;
6) ەڭبەك فۋنكتسياسى – بيزنەس-پروتسەسپەن انىقتالاتىن جانە ولاردىڭ ەڭبەك قىزمەتىنىڭ ناقتى ءتۇرىنىڭ شەڭبەرىندە ورىندالۋى ءۇشىن ءتيىستى قۇزىرەتتىلىكتىڭ بولۋىن كوزدەيتىن ەڭبەك ارەكەتتەرىنىڭ ينتەگراتسيالانعان جانە تيىسىنشە اۆتونومدى جيىنتىعى;
7) كاسىبي قىزمەت سالاسى – ورتاق ينتەگراتسيالانعان نەگىزى (ۇقساس جانە جۋىق ماندەر, وبەكتىلەر, تەحنولوگيالار, سونىڭ ىشىندە ەڭبەك قۇرالدارى) جانە ەڭبەك فۋنكتسيالارىنىڭ ۇقساس جيىنتىعىن جانە ولاردى ورىنداۋ ءۇشىن قۇزىرەتتىلىكتى كوزدەيتىن سالانىڭ ەڭبەك قىزمەتى تۇرلەرىنىڭ جيىنتىعى;
8) كس – ناقتى كاسىبي قىزمەت سالاسىنداعى ەڭبەك ساپاسى مەن جاعدايى, بىلىكتىلىگى, قۇزىرەتتىلىگى, مازمۇنى دەڭگەيىنە قويىلاتىن تالاپتاردى ايقىندايتىن ستاندارت;
9) كس بىرلىگى – وسى قىزمەت ءتۇرى ءۇشىن تۇتاس, اياقتالعان, تيىسىنشە اۆتونومدى جانە ماڭىزدى بولىپ تابىلاتىن ناقتى ەڭبەك فۋنكتسياسىنىڭ اشىق سيپاتتاماسىنان تۇراتىن كس قۇرىلىمدىق ەلەمەنتى;
10) كاسىپ – ارنايى دايىندىقتىڭ, جۇمىس تاجىريبەسىنىڭ ناتيجەسىندە پايدا بولعان ارنايى ءبىلىمدى, ەپتىلىكتى جانە پراكتيكالىق داعدىلاردى تالاپ ەتەتىن جانە ءبىلىمى تۋرالى ءتيىستى قۇجاتتارمەن ناقتىلاناتىن ادامنىڭ ەڭبەك قىزمەتىنىڭ نەگىزگى ءتۇرى;
11) قۇزىرەتتىلىك – قىزمەتكەردىڭ كاسىبي قىزمەتتە ءبىلىمىن جانە ىسكەرلىگىن قولدانۋ قابلەتى;
12) لاۋازىم – لاۋازىمدىق وكىلەتتىكتەر مەن لاۋازىمدىق مىندەتتەر شەڭبەرى جۇكتەلگەن جۇمىس بەرۋشىنىڭ قۇرىلىمدىق بىرلىگى;
13) مىندەت – ناقتى ءبىر ەڭبەك ماندەرى مەن قۇرالدارىن پايدالانا وتىرىپ ەڭبەك فۋنكتسياسىن ىسكە اسىرۋمەن جانە ناتيجەگە قول جەتكىزۋمەن بايلانىستى ءىس-قيمىل جيىنتىعى;
14) سالا – شىعارىلاتىن ءونىمنىڭ, ءوندىرىس تەحنولوگياسىنىڭ, نەگىزگى قورلار مەن جۇمىس ىستەيتىندەردىڭ كاسىبي داعدىلارىنىڭ جالپىلىعى ءتان كاسىپورىندار مەن ۇيىمداردىڭ جيىنتىعى;
15) سالالىق بىلىكتىلىك شەڭبەرى (بۇدان ءارى - سبش) – سالادا قۇپتالاتىن بىلىكتىلىك دەڭگەيلەرىنىڭ قۇرىلىمدالعان سيپاتتاماسى;
16) ۇلتتىق بىلىكتىلىك شەڭبەرى (بۇدان ءارى - ۇبش) – ەڭبەك نارىعىندا قۇپتالاتىن بىلىكتىلىك دەڭگەيلەرىنىڭ قۇرىلىمدالعان سيپاتتاماسى;
17) فۋنكتسيونالدىق كارتا – ءار ءتۇرلى كاسىبي قىزمەتتەر سالاسىنىڭ شەڭبەرىندە بەلگىلەنگەن, قىزمەتكەر ورىندايتىن ەڭبەك قىزمەتىنىڭ ءتۇرىنىڭ ەڭبەك فۋنكتسيالارى مەن كاسىبي مىندەتتەرىنىڭ قۇرىلىمدانعان سيپاتتاماسى.
2. كس پاسپورتى
5. ەكونوميكالىق قىزمەت ءتۇرى (كاسىبي قىزمەت سالاسى) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك جىكتەۋشىسى 03- 2007 75.00 ۆەتەرينارلىق قىزمەت, مال شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ ۆەتەرينارلىق-سانيتارلىق ساراپتاماسى.
6. ەكونوميكالىق قىزمەت ءتۇرىنىڭ نەگىزگى ماقساتى: جانۋارلار اۋرۋلارىن الدىن الۋ, زالالسىزداندىرۋ, دارىلەۋ مەن دەراتيزاتسيا, مال شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ۆەتەرينارلىق-سانيتارلىق تالداۋ.
كس ۆەتەرينارلىق قىزمەتى سالاسىنداعى جانۋارلىق شىعۋ ونىمدەرى بويىنشا, مال شارۋاشىلىعى ءۇي-جايلارىن زالالسىزداندىرۋ بويىنشا قىزمەتتەر كاسىبي قىزمەت سالاسىندا ەڭبەك مانىنە, ساپاسىنا, جاعدايىنا جانە قىزمەتكەرلەردىڭ بىلىگى مەن قۇزىرەتتىلىگىنە قويىلاتىن تالاپتاردى بەلگىلەيدى..
7. قىزمەت تۇرلەرى, كاسىپتەر, بىلىكتىلىك دەڭگەيلەرى وسى كس 1-قوسىمشاسىندا بەرىلگەن.
ستاندارت تالاپتارى قىزمەت تۇرلەرىنە جانە وسى سالانىڭ تومەندەگى كاسىپتەرىنە جاتادى:
ۆەتەرينارلىق سانيتار; ۆەتەرينارلىق پرەپاراتشى; مال دارىگەرى-باكتەريولوگ;
ۆيرۋسولوگ; توكسيكولوگ;
3. ەڭبەك قىزمەتى (كاسىپ) تۇرلەرىنىڭ كارتوچكاسى
1-پاراگراف. ۆەتەرينارلىق سانيتار
8. سبش بويىنشا بىلىكتىلىك دەڭگەيى – 3.
9. لاۋازىمنىڭ مۇمكىن اتاۋلارى: ۆەتەرينارلىق سانيتار.
10. «ۆەتەرينارلىق سانيتار» كاسىبى سۋبەكتىنىڭ نەگىزگى قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋعا بايلانىستى مىندەتتەردى بىلۋگە جانە اتقارا بىلۋگە مىندەتتەيدى: اۋرۋ جانۋارلارعا كومەك كورسەتۋ, ۆەتەرينارلىق بۇقارالىق شارالارعا قاتىسۋ.
11. قولدانىستاعى نورماتيۆتىك قۇجاتتارمەن بايلانىسى وسى كس 2-قوسىمشاسىنىڭ 1-كەستەسىندە كورسەتىلگەن.
12. ۆەتەرينارلىق سانيتاردىڭ ەڭبەك شارتتارىنا, بىلىمىنە جانە جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار وسى كس 2-قوسىمشاسىنىڭ 2-كەستەسىندە كورسەتىلگەن.
13. ەڭبەك فۋنكتسيالارىن ايقىندايتىن, ۆەتەرينارلىق سانيتار ورىندايتىن, كس بىرلىكتەرىنىڭ تىزبەسى وسى كس 2-قوسىمشانىڭ 3-كەستەسىندە كورسەتىلگەن.
14. ۆەتەرينارلىق سانيتاردىڭ ورىندايتىن كس بىرلىكتەرىنىڭ سيپاتتاماسى جانە ەڭبەك ارەكەتتەرى وسى كس 2-قوسىمشاسىنىڭ 4-كەستەسىندە كورسەتىلگەن.
15. ۆەتەرينارلىق سانيتاردىڭ قۇزىرەتتىلىكتەرىنە قويىلاتىن تالاپتار وسى كس 2-قوسىمشاسىنىڭ 5-كەستەلەرىندە كورسەتىلگەن.
2-پاراگراف. ۆەتەرينارلىق پرەپاراتشى
16. سبش بويىنشا بىلىكتىلىك دەڭگەيى – 3.
17. لاۋازىمنىڭ مۇمكىن اتاۋلارى: ۆەتەرينارلىق پرەپاراتشى.
18. «ۆەتەرينارلىق پرەپاراتشى» كاسىبى سۋبەكتىنىڭ نەگىزگى قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋعا بايلانىستى مىندەتتەردى بىلۋگە جانە اتقارا بىلۋگە مىندەتتەيدى: قۇنارلى ورتانى, بوياۋدى دايىنداۋ, زەرتحانالىق پرەپاراتتاردى ازىرلەۋ.
19. قولدانىستاعى نورماتيۆتىك قۇجاتتارمەن بايلانىسى وسى كس 3-قوسىمشاسىنىڭ 1-كەستەسىندە كورسەتىلگەن.
20. ۆەتەرينارلىق پرەپاراتشىنىڭ ەڭبەك شارتتارىنا, بىلىمىنە جانە جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار وسى كس 3-قوسىمشاسىنىڭ 2-كەستەسىندە كورسەتىلگەن.
21. ەڭبەك فۋنكتسيالارىن ايقىندايتىن, ۆەتەرينارلىق پرەپاراتشى ورىندايتىن, كس بىرلىكتەرىنىڭ تىزبەسى وسى كس 3-قوسىمشانىڭ 3-كەستەسىندە كورسەتىلگەن.
22. ۆەتەرينارلىق پرەپاراتشىنىڭ ورىندايتىن كس بىرلىكتەرىنىڭ سيپاتتاماسى جانە ەڭبەك ارەكەتتەرى وسى كس 3-قوسىمشاسىنىڭ 4-كەستەسىندە كورسەتىلگەن.
23. ۆەتەرينارلىق پرەپاراتشىنىڭ قۇزىرەتتىلىكتەرىنە قويىلاتىن تالاپتار وسى كس 3-قوسىمشاسىنىڭ 5-كەستەسىندە كورسەتىلگەن.
3-پاراگراف. مال دارىگەرى – باكتەريولوگ
24. سبش بويىنشا بىلىكتىلىك دەڭگەيى – 5-7.
25. لاۋازىمنىڭ مۇمكىن اتاۋلارى: مال دارىگەرى-باكتەريولوگ, باس دارىگەر-باكتەريولوگ, باس مال دارىگەرى.
26. «مال دارىگەرى (باكتەريولوگ)» كاسىبى سۋبەكتىنىڭ نەگىزگى قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋعا بايلانىستى مىندەتتەردى بىلۋگە جانە اتقارا بىلۋگە مىندەتتەيدى: باكتەريولوگيالىق زەرتتەۋلەردى جۇرگىزۋ.
27. قولدانىستاعى نورماتيۆتىك قۇجاتتارمەن بايلانىسى وسى كس 4-قوسىمشاسىنىڭ 1-كەستەسىندە كورسەتىلگەن.
28. مال دارىگەرى-باكتەريولوگتىڭ ەڭبەك شارتتارىنا, بىلىمىنە جانە جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار وسى كس 4-قوسىمشاسىنىڭ 2-كەستەسىندە كورسەتىلگەن.
29. ەڭبەك فۋنكتسيالارىن ايقىندايتىن, مال دارىگەرى-باكتەريولوگ ورىندايتىن, كس بىرلىكتەرىنىڭ تىزبەسى وسى كس 4-قوسىمشانىڭ 3-كەستەسىندە كورسەتىلگەن.
30. مال دارىگەرى-باكتەريولوگتىڭ ورىندايتىن كس بىرلىكتەرىنىڭ سيپاتتاماسى جانە ەڭبەك ارەكەتتەرى وسى كس 4-قوسىمشاسىنىڭ 4-كەستەسىندە كورسەتىلگەن.
31. مال دارىگەرى-باكتەريولوگتىڭ قۇزىرەتتىلىكتەرىنە قويىلاتىن تالاپتار وسى كس 4-قوسىمشاسىنىڭ 5, 6, 7-كەستەلەرىندە كورسەتىلگەن .
4-پاراگراف. ۆيرۋسولوگ
32. سبش بويىنشا بىلىكتىلىك دەڭگەيى – 5-7.
33. لاۋازىمنىڭ مۇمكىن اتاۋلارى: ۆيرۋسولوگ.
34. «ۆيرۋسولوگ» كاسىبى سۋبەكتىنىڭ نەگىزگى قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋعا بايلانىستى مىندەتتەردى بىلۋگە جانە اتقارا بىلۋگە مىندەتتەيدى: ۆيرۋسولوگيالىق زەرتحانالىق زەرتتەۋلەردى جۇرگىزۋ.
35. قولدانىستاعى نورماتيۆتىك قۇجاتتارمەن بايلانىسى وسى كس 5-قوسىمشاسىنىڭ 1-كەستەسىندە كورسەتىلگەن.
36. ۆيرۋسولوگتىڭ ەڭبەك شارتتارىنا, بىلىمىنە جانە جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار وسى كس 5-قوسىمشاسىنىڭ 2-كەستەسىندە كورسەتىلگەن.
37. ەڭبەك فۋنكتسيالارىن ايقىندايتىن, ۆيرۋسولوگ ورىندايتىن, كس بىرلىكتەرىنىڭ تىزبەسى وسى كس 5-قوسىمشانىڭ 3-كەستەسىندە كورسەتىلگەن.
38. ۆيرۋسولوگتىڭ ورىندايتىن كس بىرلىكتەرىنىڭ سيپاتتاماسى جانە ەڭبەك ارەكەتتەرى وسى كس 5-قوسىمشاسىنىڭ 4-كەستەسىندە كورسەتىلگەن.
39. ۆيرۋسولوگتىڭ قۇزىرەتتىلىكتەرىنە قويىلاتىن تالاپتار وسى كس 5-قوسىمشاسىنىڭ 5, 6, 7-كەستەلەرىندە كورسەتىلگەن .
5-پاراگراف. توكسيكولوگ
40. سبش بويىنشا بىلىكتىلىك دەڭگەيى – 5-6.
41. لاۋازىمنىڭ مۇمكىن اتاۋلارى: توكسيكولوگ.
42. «توكسيكولوگ» كاسىبى سۋبەكتىنىڭ نەگىزگى قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋعا بايلانىستى مىندەتتەردى بىلۋگە جانە ولاردى اتقارا بىلۋگە مىندەتتەيدى: پاتولوگيالىق ماتەريالدىڭ ۋلانۋ دەڭگەيىن انىقتاۋ.
43. قولدانىستاعى نورماتيۆتىك قۇجاتتارمەن بايلانىسى وسى كس 6-قوسىمشاسىنىڭ 1-كەستەسىندە كورسەتىلگەن.
44. توكسيكولوگتىڭ ەڭبەك شارتتارىنا, بىلىمىنە جانە جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار وسى كس 6-قوسىمشاسىنىڭ 2-كەستەسىندە كورسەتىلگەن.
45. ەڭبەك فۋنكتسيالارىن ايقىندايتىن, توكسيكولوگ ورىندايتىن, كس بىرلىكتەرىنىڭ تىزبەسى وسى كس 6-قوسىمشانىڭ 3-كەستەسىندە كورسەتىلگەن.
46. توكسيكولوگتىڭ ورىندايتىن كس بىرلىكتەرىنىڭ سيپاتتاماسى جانە ەڭبەك ارەكەتتەرى وسى كس 6-قوسىمشاسىنىڭ 4-كەستەسىندە كورسەتىلگەن.
47. توكسيكولوگتىڭ قۇزىرەتتىلىكتەرىنە قويىلاتىن تالاپتار وسى كس 6-قوسىمشاسىنىڭ 5 -كەستەلەرىندە كورسەتىلگەن.
4. كس ازىرلەۋشىلەرى
48. كس ازىرلەۋشىسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى بولىپ تابىلادى.
49. كەلىسۋ پاراعى, كس ساراپتاماسى مەن تىركەلۋى وسى كس 7 - قوسىمشاسىندا كورسەتىلگەن.
ۆەتەريناريالىق سانيتاريا بويىنشا قىزمەتتەگى كاسىبي ستاندارتىنىڭ 1-قوسىمشاسى
قىزمەت تۇرلەرى, كاسىپتەر, بىلىكتىلىك دەڭگەيلەرى
№ ر/س قىزمەت ءتۇرى اتاۋى ەڭبەك نارىعى تەندەنتسيالارىن ەسەپكە العانداعى كاسىپ اتاۋى 01-2005 قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك كاسىپتەر جىكتەۋىشىسىنە سايكەس كاسىپتەر اتاۋى سبش بىلىكتىلىك دەڭگەيلەرى
1 ۆەتەرينارلىق سانيتاريا ۆەتەرينارلىق سانيتار ۆەتەرينارلىق سانيتار 3
2 ۆەتەرينارلىق سانيتاريا ۆەتەرينارلىق پرەپاراتشى ۆەتەرينارلىق پرەپاراتشى 3
3 ۆەتەرينارلىق سانيتاريا مال دارىگەرى (باكتەريولوگ) مال دارىگەرى (باكتەريولوگ) 5-7
4 ۆەتەرينارلىق سانيتاريا ۆيرۋسولوگ ۆيرۋسولوگ 5-7
5 ۆەتەرينارلىق سانيتاريا توكسيكولوگ توكسيكولوگ 5-6
ۆەتەريناريالىق سانيتاريا بويىنشا قىزمەتتەگى كاسىبي ستاندارتىنىڭ 2-قوسىمشاسى
1-كەستە. قولدانىستاعى نورماتيۆتىك قۇجاتتارمەن بايلانىسى
قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك كاسىپتەر جىكتەۋىشى (مكج)
بازالىق توپ 5139 ۆەتەرينارلىق سانيتار
قازاقستان رەسپۋبليكاسى جۇمىسشىلار كاسىپتەرى مەن جۇمىستارىنىڭ بىرىڭعاي
تاريفتىك-بىلىكتىلىك انىقتاعىشى (بتبا)
شىعارىلىم, بتبا تاراۋى 64-شىعارىلىم, تاراۋ: مال شارۋاشىلىعىنداعى جۇمىس
بتبا بويىنشا كاسىبى ۆەتەرينارلىق سانيتار
سبش بىلىكتىلىك دەڭگەيى بتبا بويىنشا رازريادتار
3 3-4
2-كەستە. ۆەتەرينارلىق سانيتاردىڭ ەڭبەك شارتتارىنا,
بىلىمىنە جانە جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار
كاسىبى بويىنشا مۇمكىن جۇمىس ورىندارى (كاسىپورىن, ۇيىم) مال شارۋاشىلىعى باعىتىنداعى فەرمەرلىك, شارۋا قوجالىعى, ۇجىمدىق شارۋاشىلىقتار, اكتسيونەرلىك قوعامدار, وندىرىستىك بىرلەستىكتەر, جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستتەر
زياندى جانە قاۋىپتى ەڭبەك جاعدايلارى زاقىمدانۋشىلىق قاۋپى, ىندەتتى اۋرۋلارمەن اۋىراتىن مالدى قاراۋ, زەرتتەۋگە سىناما ىرىكتەۋ كەزىندە اۋرۋدى جۇقتىرۋ قاۋپى
جۇمىسقا جىبەرۋدىڭ ەرەكشە شارتتارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس
سبش بىلىكتىلىك دەڭگەيى كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ جانە وقىتۋ دەڭگەيى قاجەتتى ەڭبەك تاجىريبەسى
3 پراكتيكالىق تاجىريبەسىز نەگىزگى ورتا ءبىلىم بازاسىندا جالپى ورتا ءبىلىمى نەمەسە تەحنيكالىق جانە كاسىبي ءبىلىمى بولعان جاعدايدا پراكتيكالىق تاجىريبە جانە/نەمەسە كاسىبي دايىندىق ء(بىر جىلعا دەيىن كاسىبي دايىندىقتى ۇيىمداستىرۋ بازاسىنداعى كۋرستار نەمەسە كاسىپورىندا وقىتۋ) تالاپ ەتىلمەيدى
3-كەستە. ۆەتەرينارلىق سانيتار ورىندايتىن, ەڭبەك فۋنكتسيالارىن انىقتايتىن, كس بىرلىكتەرىنىڭ تىزبەسى
ەڭبەك فۋنكتسيا-لارىنىڭ شيفرى ەڭبەك فۋنكتسياسىنىڭ اتاۋى (كاسىبي ستاندارتتىڭ بىرلىگى)
1 جاپپاي ەگۋ جۇرگىزۋ, جاناۋارلاردى اپپاراتتار مەن مەحانيزمدەر كومەگىمەن وڭدەۋ كەزىندە; جانۋارلار ولىكتەرىن پاتولوگواناتوميالىق سويۋ جانە جويۋ كەزىندە ۆەتەرينارلىق ماماندارعا كومەك كورسەتۋ
2 زالالسىزداندىرۋشى ەرىتىندىلەردى دايىنداۋ. زالالسىزداندىرۋ, دارىلەۋ جانە دەراتيزاتسيانى جۇرگىزۋ. سانيتارلىق رەجيمدى ساقتاۋ
4-كەستە. ۆەتەرينارلىق سانيتار ورىندايتىن كس بىرلىكتەرىنىڭ سيپاتتاماسى
ەڭبەك فۋنكتسيا-لارىنىڭ شيفرى ەڭبەك زاتتارى ەڭبەك قۇرالدارى مىندەتتەر (ەڭبەك ءىس-ارەكەتتەرى)
1 جانۋارلار, قۇستار جانە بالىقتار ەمدىك ءدارى-دارمەكتەر, ۆاكتسينالار, مەديكامەنتتەر, شپريتس, ينەكتسيا ينەلەرى, تۇتىك شىنىلار 1-1) جاناۋارلاردى اپپاراتتار مەن مەحانيزمدەر كومەگىمەن جاپپاي ەگۋ
جانۋارلار, قۇستار جانە بالىقتار زەرتحانالىق زەرتتەۋ ناتيجەلەرى, اۋرۋ جانۋارلاردى ەسەپكە الۋ جۋرنالى 1-2) زەرتحاناعا جىبەرۋ ءۇشىن پاتولوگيالىق ماتەريالدى دايىنداۋ. جانۋارلار ولىكتەرىن مال قورىمىندا نەمەسە ولىكتى ورتەيتىن پەشتە جويۋ
2 جانۋارلار, قۇستار جانە بالىقتار زالالسىزداندىرعىش قۇرالدار 2-1) زالالسىزداندىرۋشى ەرىتىندىلەردى دايىنداۋ. كاسىپورىننىڭ سانيتارلىق رەجيمىن ساقتاۋ
جانۋارلار, قۇستار جانە بالىقتار زالالسىزداندىرۋشى قوندىرعىلار, بۇركەۋىشتەر, جانۋارلارعا ارنالعان ورىنجايلار 2-2) زالاسىزداندىرۋ قوندىرعىلاردى جانە بۇركەۋىشتەردى كۇيگە كەلتىرۋ. زالالسىزداندىرۋ, دارىلەۋ جانە دەراتيزاتسيانى جۇرگىزۋ
5-كەستە. سبش بىلىكتىلىكتىڭ 3-دەڭگەيلى ۆەتەرينارلىق سانيتاردىڭ قۇزىرەتىنە قويىلاتىن تالاپتار
مىندەتتەر شيفرى تۇلعالىق جانە كاسىپتىك قۇزىرەتتىلىكتەر بىلىكتەر مەن داعدىلار بىلىمدەر
1-1) كوماندادا جۇمىس جاساۋعا وڭ بەيىمدىلىك. ەرەجەلەر مەن نورمالاردى, قاراپايىم قاۋىپسىزدىك شارالارىن ساقتاۋعا, ءوز دەنساۋلىعى ءۇشىن جەكە جاۋاپكەرشىلىك قان الۋ, ۆاكتسينالاۋدى جانە تۋبەركۋلەزگە قارسى ەكپەلەردى جاساي ءبىلۋ جانۋارلاردى اپپاراتتار مەن مەحانيزمدەر كومەگىمەن جاپپاي ەگۋ سالاسىنداعى ءبىلىم
2-1) ويلاۋ دەربەستىگى. تاپسىرمانى ورىنداۋ قاجەتتىلىگىن ءتۇسىنۋ جانە جاۋاپتى بولۋ پاتولوگيالىق ماتەريالدى دايىنداۋ, قاعيدالار مەن نۇسقاۋلىقتاردى ساقتاي وتىرىپ وڭدەلگەن ماتەريالدى جويا ءبىلۋ زەرتحاناعا جىبەرۋ ءۇشىن پاتولوگيالىق ماتەريالدى دايىنداۋ. جانۋارلار ولىكتەرىن مال قورىمىندا نەمەسە ولىكتى ورتەيتىن پەشتە جويۋ
3-1) كوماندادا جۇمىس جاساۋعا وڭ بەيىمدىلىك. جەكە جاۋاپكەرشىلىك ۆەتەرينارلىق-سانيتارلىق گيگيەنانىڭ قاعيدالارى مەن نۇسقاۋلىقتارىنا سايكەس جۇمىستى جۇرگىزە ءبىلۋ زالالسىزداندىرۋ ەرىتىندىلەرىن دايىنداۋ بويىنشا ءبىلىم. كاسىپورىننىڭ سانيتارلىق ءتارتىبىن ساقتاۋ
4-1) مال دارىگەرىنىڭ تىكەلەي باسشىلىعىمەن ارەكەتتەر جاساۋ زالالسىزداندىرۋ, دارىلەۋ جانە دەراتيزاتسيانى وتكىزۋدەگى داعدىلار مەن بىلىكتەر زالالسىزداندىرۋ قوندىرعىلار جانە بۇكەۋىشتەر قۇرىلىمى. زالالسىزداندىرۋ قوندىرعىلار جانە بۇكەۋىشتەردى كۇيگە كەلتىرۋ
ۆەتەريناريالىق سانيتاريا بويىنشا قىزمەتتەگى كاسىبي ستاندارتىنىڭ 3-قوسىمشاسى
1-كەستە. قولدانىستاعى نورماتيۆتىك قۇجاتتارمەن بايلانىسى
قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك كاسىپتەر جىكتەۋىشى (مكج)
بازالىق توپ 7460 ۆەتەرينارلىق پرەپاراتشى
قازاقستان رەسپۋبليكاسى جۇمىسشىلار كاسىپتەرى مەن جۇمىستارىنىڭ بىرىڭعاي تاريفتىك-بىلىكتىلىك انىقتاعىشى (بتبا)
شىعارىلىم, بتبا تاراۋى 64-شىعارىلىم, مال شارۋاشىلىعىنداعى قىزمەتكەرلەردىڭ جۇمىستارى مەن كاسىپتەرى
بتبا بويىنشا كاسىبى ۆەتەرينارلىق پرەپاراتشى
سبش بىلىكتىلىك دەڭگەيى بتبا بويىنشا رازريادتار
3 3
2-كەستە. ۆەتەرينارلىق پرەپاراتشىنىڭ ەڭبەك شارتتارىنا, بىلىمىنە جانە جۇمىس تاجىريبەسىنە
قويىلاتىن تالاپتار
كاسىبى بويىنشا مۇمكىن جۇمىس ورىندارى (كاسىپورىن, ۇيىم) ۆەتەرينارلىق زەرتحانالار, گيستولوگيالىق زەرتحانا, عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى, وقۋ مەكەمەلەرى جانە ۆەتەرينارلىق باعىتتاعى مەكەمەلەر, كورنەكىلىك قۇرالدار ءوندىرىسى
زياندى جانە قاۋىپتى ەڭبەك جاعدايلارى گيستولوگيالىق پرەپاراتتارعا ارنالعان بوياۋلار, پاتولوگيالىق ماتەريالدار فيكساتسياسىنا ارنالعان ءيىسى شىعاتىن حيميالىق زاتتارمەن جۇمىس ىستەۋ. اۋرۋ جانۋارلاردان پاتولوگيالىق ماتەريال سىنامالارىن ىرىكتەپ الۋ
جۇمىسقا جىبەرۋدىڭ ەرەكشە شارتتارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس
سبش بىلىكتىلىك دەڭگەيى كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ جانە وقىتۋ دەڭگەيى قاجەتتى ەڭبەك تاجىريبەسى
3 پراكتيكالىق تاجىريبەسىز نەگىزگى ورتا ءبىلىم بازاسىندا جالپى ورتا ءبىلىمى نەمەسە تەحنيكالىق جانە كاسىبي ءبىلىمى بولعان جاعدايدا پراكتيكالىق تاجىريبە جانە/نەمەسە كاسىبي دايىندىق ء(بىر جىلعا دەيىن كاسىبي دايىندىقتى ۇيىمداستىرۋ بازاسىنداعى كۋرستار نەمەسە كاسىپورىندا وقۋ) تالاپ ەتىلمەيدى
3-كەستە. ۆەتەرينارلىق پرەپاراتشى ورىندايتىن, ەڭبەك فۋنكتسيالارىن انىقتايتىن, كس بىرلىكتەرىنىڭ تىزبەسى
ەڭبەك فۋنكتسيا-لارىنىڭ شيفرى ەڭبەك فۋنكتسياسىنىڭ اتاۋى (كاسىبي ستاندارتتىڭ بىرلىگى)
1 قۇرالدار مەن ماتالاردى جۇمىسقا دايىنداۋ. قاجەتتى ەرىتىندىلەردى دايىنداۋ. جانۋارلاردىڭ مۇشەلەرى مەن ۇلپالارىنان كەسىندىلەر دايىنداۋ
2 قورەكتىك ورتالار, قان جاعىندىلارىن جانە زەرتحانالىق پرەپاراتتاردى دايىنداۋ. جاعىندىلاردى, گيستولوگيالىق كەسىندىلەردى بوياۋ جانە زەرتتەۋ
3 كونسەرۆانتتار مەن حيميالىق رەاكتيۆتەر ەرىتىندىلەرىن گيستولوگيالىق جانە زەرتحانالىق پراكتيكادا قولدانۋ
4 تەحنولوگيالىق ۇدەرىستەر مەن تارتىپتەردى تۇزەتۋىنە بايلانىستى تەحنيكالىق قۇجاتتاماعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ جانە ولاردى كاسىپورىن بولىمشەلەرىمەن كەلىسۋ
4-كەستە. ۆەتەرينارلىق پرەپاراتشى ورىندايتىن كس بىرلىكتەرىنىڭ سيپاتتاماسى
ەڭبەك فۋنكتسيا-لارىنىڭ شيفرى ەڭبەك زاتتارى ەڭبەك قۇرالدارى مىندەتتەر (ەڭبەك ءىس-ارەكەتتەرى)
1 ساۋ نەمەسە اۋرۋ جانۋارلاردىڭ ۇلپالارى, مۇشەلەرى سويۋعا ارنالعان قۇرالدار, ارنايى كيىم, قورعانىشتىق كوزىلدىرىك, قولعاپتار, حالات, ميكروتوم 1-1) قۇرالدار كومەگىمەن جانۋارلاردىڭ مۇشەلەرى مەن ۇلپالارىنان كەسىندىلەر مەن جاعىندىلار دايىنداۋ جانە ولاردى ارنايى ەرىتىندىلەرگە سالۋ
2 ساۋ نەمەسە اۋرۋ جانۋارلاردىڭ ۇلپالارى, مۇشەلەرى, زەرتحانالىق بوياۋلار جيىنتىعى حالات, قالپاق, قولعاپتار, قورەكتىك ورتالار, جاعىندىلار مەن زەرتحانالىق پرەپاراتتاردى دايىنداۋعا ارنالعان ينگرەديەنتتەر 2-1) قورەكتىك ورتالار, بوياۋلاردى دايىنداۋ, زەرتحانالىق پرەپاراتتاردى ازىرلەۋ
ساۋ نەمەسە اۋرۋ جانۋارلاردىڭ ۇلپالارى, مۇشەلەرى, زەرتحانالىق بوياۋلار جيىنتىعى حالات, قالپاق, قولعاپتار, قورەكتىك ورتالار, جاعىندىلار مەن زەرتحانالىق پرەپاراتتاردى دايىنداۋعا ارنالعان ينگرەديەنتتەر 2-2) كونسەرۆانتتار مەن حيميالىق رەاكتيۆتەر ەرىتىندىلەرىن گيستولوگيالىق جانە زەرتحانالىق پراكتيكادا جاعىندىلاردى, جاعىندى-ىزدەردى بوياۋ ءۇشىن, پرەپاراتتار دايىنداۋ ءۇشىن قولدانۋ
3 قۇرالدار, جاعىندى-ىزدەردىڭ وڭدەلگەن ماتەريالى, مۇشەلەر مەن ۇلپالار اۆتوكلاۆتار, ولىكتى ورتەيتىن پەشتەر, ارنايى كيىم جانە اياق كيىم, قولدانىلعان ماتەريالعا ارنالعان ىدىس, زالالسىزداندىرۋشى ەرىتىندىلەر 3-1) وڭدەلگەن ماتەريالدى جويۋ; قۇرال-جابدىقتارعا كۇتىم جاساۋ. قۇرالداردى زالالسىزداندىرۋشى ەرىتىندىلەرمەن وڭدەۋ
5-كەستە. سبش بىلىكتىلىكتىڭ 3-دەڭگەيلى ۆەتەرينارلىق پرەپاراتشىنىڭ قۇزىرەتىنە قويىلاتىن تالاپتار
مىندەتتەر شيفرى تۇلعالىق جانە كاسىپتىك قۇزىرەتتىلىكتەر بىلىكتەر مەن داعدىلار بىلىمدەر
1-1) جاۋاپكەرشىلىك, جۇمىس ورنىن ناقتى ۇيىمداستىرۋ قابىلەتى, ەڭبەك ءتارتىبى ستاندارتتى جانە بىرتەكتەس پراكتيكالىق مىندەتتەردى شەشۋ قۇرالدار كومەگىمەن جانۋارلاردىڭ مۇشەلەرى مەن ۇلپالارىنان كەسىندىلەر مەن جاعىندىلار دايىنداۋ جانە ولاردى ارنايى ەرىتىندىلەرگە سالۋ سالاسىنداعى ءبىلىم
2-1) جەكە جاۋاپكەرشىلىك, جوعارى تۇرعان ماماننىڭ تىكەلەي باسشىلىعىمەن قىزمەت ەتۋ بەلگىلەنگەن نۇسقاۋلىق بويىنشا ارەكەت ەتۋ ءادىسىن تاڭداۋ. جۇمىستى ورىنداۋ بارىسىندا ەرەجەلەر مەن ادىستەمەلەر بىلىمدەرىن قولدانۋ قورەكتىك ورتالار, بوياۋلاردى دايىنداۋ, زەرتحانالىق پرەپاراتتاردى ازىرلەۋ بويىنشا ءبىلىم
2-2) فۋنكتسيونالدىق مىندەتتەر شەڭبەرىندەگى جاۋاپكەرشىلىك نۇسقاۋلىقتار, ادىستەمەلەر بويىنشا جۇمىس جاساۋ كونسەرۆانتتار مەن حيميالىق رەاكتيۆتەر ەرىتىندىلەرىن گيستولوگيالىق جانە زەرتحانالىق پراكتيكادا جاعىندىلاردى, جاعىندى-ىزدەردى بوياۋ ءۇشىن, پرەپاراتتار دايىنداۋ ءۇشىن قولدانۋ بويىنشا ءبىلىم
3-1) ءوز دەنساۋلىعى, قاۋىپسىزدىگى, قورشاعان ورتانى قورعاۋ ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك مال شارۋاشىلىق زاڭناماسىنا سايكەس پاتولوگيالىق ماتەريالدى جويۋ ادىستەرىن تاڭداي ءبىلۋ وڭدەلگەن ماتەريالدى جويۋ; قۇرال-جابدىقتارعا كۇتىم جاساۋ بويىنشا ءبىلىم.
قورشاعان ورتانى قورعاۋ تۋرالى زاڭ
ۆەتەريناريالىق سانيتاريا بويىنشا قىزمەتتەگى كاسىبي ستاندارتىنىڭ 4-قوسىمشاسى
1-كەستە. قولدانىستاعى نورماتيۆتىك قۇجاتتارمەن بايلانىسى
قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك كاسىپتەر جىكتەۋىشى (مكج)
بازالىق توپ 2212 مال دارىگەرى – باكتەريولوگ
1221 باس باكتەريولوگ
1221 باس مال دارىگەرى
اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ باسشىلارى جانە ماماندارى لاۋازىمدارىنىڭ ۇلگىلىك بىلىكتىلىك سيپاتتامالارى (قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ 2013 جىلعى 1 شىلدەدەگى № 17/308 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2013 جىلى 8 تامىزدا № 8614 تىركەلدى)
سبش بىلىكتىلىك دەڭگەيى ساناتتار
5 ءى, ءىى, ءىىى, دارەجەسىز
6 ءى, ءىى, ءىىى, دارەجەسىز
7 -
2-كەستە. مال دارىگەرى – باكتەريولوگتىڭ ەڭبەك شارتتارىنا, بىلىمىنە جانە جۇمىس تاجىريبەسىنە
قويىلاتىن تالاپتار
كاسىبى بويىنشا مۇمكىن جۇمىس ورىندارى (كاسىپورىن, ۇيىم) نارىقتاردى ۆەتەرينارلىق-سانيتارلىق ساراپتاۋ زەرتحانالارى, شۇجىق جانە كونسەرۆى كاسىپورىندارى, ەتتى قايتا وڭدەيتىن كاسىپورىندار, مەملەكەتتىك كەدەن قىزمەتى مەكەمەلەرى, بيولوگيالىق كومبيناتتار جانە بيولوگيالىق بەلسەندى زاتتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ جونىندەگى باسقا دا كاسىپورىندار, كولىك, عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى, وقۋ مەكەمەلەرى جانە ۆەتەرينارلىق باعىتتاعى مەكەمەلەر, اسكەري-ۆەتەرينارلىق قىزمەت
زياندى جانە قاۋىپتى ەڭبەك جاعدايلارى ۆەتەرينارلىق-سانيتارلىق ساراپتاما جۇرگىزۋ بارىسىندا جانە/نەمەسە اسا قاۋىپتى اۋرۋلارمەن اۋىراتىن جانۋارلاردى تەكسەرىپ قاراۋ بارىسىندا ىندەت جۇقتىرۋ ىقتيمالدىعى
جۇمىسقا جىبەرۋدىڭ ەرەكشە شارتتارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس
سبش بىلىكتىلىك دەڭگەيى كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ جانە وقىتۋ دەڭگەيى قاجەتتى ەڭبەك تاجىريبەسى
5 تەحنيكالىق جانە كاسىبي (ورتا بۋىن مامانى), ورتادان كەيىنگى ءبىلىم, پراكتيكالىق تاجىريبە, جوعارى ءبىلىم بۇرىنعى قىزمەتىندە كەمىندە 3 جىل جۇمىس تاجىريبەسى, نەمەسە جوعارى ءبىلىم بار جاعدايدا-جۇمىس تاجىريبەسى تالاپ ەتىلمەيدى
6 جوعارى ءبىلىم, پراكتيكالىق تاجىريبە كەمىندە 3 جىل تاجىريبەسى
7 جوعارى ءبىلىم, پراكتيكالىق تاجىريبە, جانە/نەمەسە جوو-دان كەيىنگى ءبىلىم, پراكتيكالىق تاجىريبە كەمىندە 5 جىل تاجىريبەسى
3-كەستە. مال دارىگەرى – باكتەريولوگ ورىندايتىن, ەڭبەك فۋنكتسيالارىن انىقتايتىن, كس بىرلىكتەرىنىڭ تىزبەسى
ەڭبەك فۋنكتسيا-لارىنىڭ شيفرى ەڭبەك فۋنكتسياسىنىڭ اتاۋى (كاسىبي ستاندارتتىڭ بىرلىگى)
1 باكتەريولوگيالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ. باكتەريولوگيالىق زەرتتەۋدىڭ اناليتيكالىق جانە دياگنوستيكالىق سەنىمدى تاسىلدەرىن پايدالانۋدى قامتاماسىز ەتۋ. بوكستى زالالسىزداندىرۋ, جۇمىس ورنىن وڭدەۋ, قۇرالداردى زارارسىزداندىرۋ, رەاكتيۆ ەرىتىندىلەرىن, قورەكتىك ورتالاردى دايىنداۋ. جۇرگىزىلەتىن تالداۋ ناتيجەلەرىن راسىمدەۋ جانە ەسەپتەۋ, بيولوگيالىق ماتەريال قالدىقتارىن جويۋ
2 زەرتحانالىق ۆەتەرينارلىق -سانيتارلىق ساراپتاما جۇرگىزۋ. ولگەن جانۋارلاردىڭ ولىكتەرىن قاراۋ جانە سويۋ. جانۋارلار اۋرۋلارىنىڭ قوزدىرعىشتارىن انىقتاۋ جانە تيپتەۋ. جانۋارلاردىڭ اسا قاۋىپتى اۋرۋلارىنىڭ جاسىرىن فورمالارىن انىقتاۋ. زەرتتەۋگە كەلىپ تۇسكەن ماتەريالدى قابىلداۋ, ونىڭ زەرتتەۋ اياقتالعانعا دەيىن ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋ
3 باكتەريولوگيالىق زەرتتەۋ ناتيجەلەرىن تۇسىندىرۋگە قاتىسۋ. زەرتحانالىق باكتەريولوگيالىق زەرتتەۋلەر ساپاسىنا زەرتحاناىشىلىك جانە سىرتقى باقىلاۋ جۇرگىزۋ بويىنشا شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ. باكتەريولوگيالىق زەرتتەۋلەردىڭ جاڭا تاسىلدەرى مەن زەرتحانالىق قۇرال-جابدىقتاردى يگەرۋ مەن ەنگىزۋگە قاتىسۋ
4 ءونىمنىڭ حالىقارالىق جانە وتاندىق ستاندارت تالاپتارىنا سايكەستىلىگىن انىقتاۋ ءۇشىن سىناق, كارانتيندى تالداۋ جانە كارانتيندى ساراپتاما جۇرگىزۋ. زەرتتەۋ جانە سانيتارلىق وڭدەۋ جۇرگىزۋگە كەتكەن ماتەريال شىعىندارى بويىنشا قۇجاتتاما راسىمدەۋ, سونداي-اق, زەرتتەۋ ناتيجەلەرى, سولار بويىنشا ساراپتاما اكتىلەرىن بەرۋ
5 ءوز قۇزىرەتى شەگىندە مەكەمە قىزمەتكەرلەرىنە ادىستەمەلىك جانە پراكتيكالىق كومەك كورسەتۋ. باكتەريولوگيا سالاسىندا تاجىريبەلىك زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ. جاڭا جۇمىس تاسىلدەرىن ازىرلەۋگە قاتىسۋ. جۇرگىزىلگەن زەرتحانالىق-دياگنوستيكالىق زەرتتەۋلەردى تالداۋ جانە ەسەپكە الۋدى جۇزەگە اسىرۋ. كوللەكتسيالىق ماتەريالدى ەسەپكە الۋ, ونىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋ. بەلگىلەنگەن ەسەپتىلىك جۇرگىزۋ. باكتەريولوگيا سۇراقتارى بويىنشا باسقا ماماندىق دارىگەرلەرىنە كەڭەس بەرۋ قىزمەتتەرىن كورسەتۋ
4-كەستە. مال دارىگەرى – باكتەريولوگ ورىندايتىن كس بىرلىكتەرىنىڭ سيپاتتاماسى
ەڭبەك فۋنكتسيا-لارىنىڭ شيفرى ەڭبەك زاتتارى ەڭبەك قۇرالدارى مىندەتتەر (ەڭبەك ءىس-ارەكەتتەرى)
1 جانۋارلاردان الىنعان پاتولوگيالىق ماتەريال, سۋمەن شايۋ, جاعىندىلار - ىزدەر زەرتحانالىق قۇرال-جابدىق, ىدىس, ميكروسكوپ 1-1) باكتەريولوگيالىق زەرتتەۋدىڭ اناليتيكالىق جانە دياگنوستيكالىق سەنىمدى تاسىلدەرىن جۇرگىزۋ
جانۋارلاردان الىنعان پاتولوگيالىق ماتەريال, سۋمەن شايۋ, جاعىندىلار ساراپتاما ناتيجەلەرى بويىنشا اكتىلەر, ەسەپتى قۇجاتتاما 1-2) ولگەن جانۋارلاردىڭ ولىكتەرىن قاراۋ جانە سويۋ. جانۋارلار اۋرۋلارىنىڭ قوزدىرعىشتارىن انىقتاۋ جانە تيپتەۋ. جانۋارلاردىڭ اسا قاۋىپتى اۋرۋلارىنىڭ جاسىرىن فورمالارىن انىقتاۋ
2 جانۋارلاردان الىنعان پاتولوگيالىق ماتەريال حالاتتار, رەزەڭكە قولعاپتار, ماسكالار 2-1) زەرتحانالىق باكتەريولوگيالىق زەرتتەۋلەر ساپاسىنا زەرتحاناىشىلىك جانە سىرتقى باقىلاۋ جۇرگىزۋ بويىنشا شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ
جانۋارلاردان الىنعان پاتولوگيالىق ماتەريال, سۋمەن شايۋ, جاعىندىلار ساراپتاما ناتيجەلەرى بويىنشا اكتىلەر, ەسەپتى قۇجاتتاما 2-2) زەرتتەۋ جانە سانيتارلىق وڭدەۋ جۇرگىزۋگە كەتكەن ماتەريال شىعىندارى بويىنشا قۇجاتتاما راسىمدەۋ
3 جانۋارلاردان الىنعان پاتولوگيالىق ماتەريال, سۋمەن شايۋ, جاعىندىلار ساراپتاما ناتيجەلەرى بويىنشا اكتىلەر, ەسەپتىك قۇجاتتاما 3-1) ءوز جۇمىسىنا جانە وعان باعىنىشتى مامانداردىڭ جۇمىستارىنا تالداۋ جۇرگىزۋ. ءوزىنىڭ جاسالعان جۇمىستارى تۋرالى ەسەپ دايىنداۋ, زەرتحانانىڭ باكتەريولوگيالىق ءبولىمىنىڭ جىلدىق ەسەبىن جاساۋعا قاتىسۋ
4 جانۋارلاردان الىنعان پاتولوگيالىق ماتەريال, سۋمەن شايۋ, جاعىندىلار ساراپتاما ناتيجەلەرى بويىنشا اكتىلەر, ەسەپتىك قۇجاتتاما, جاڭا ادىستەر 4-1) باكتەريولوگيا سالاسىندا تاجىريبەلىك زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ. جاڭا جۇمىس تاسىلدەرىن ازىرلەۋگە قاتىسۋ. جۇرگىزىلگەن زەرتحانالىق-دياگنوستيكالىق زەرتتەۋلەردى تالداۋ جانە ەسەپكە الۋدى جۇزەگە اسىرۋ
5 جانۋارلاردان الىنعان پاتولوگيالىق ماتەريال حالاتتار, رەزەڭكە قولعاپتار, ماسكالار 5-1) ءوز قۇزىرەتى شەگىندە مەكەمە قىزمەتكەرلەرىنە ادىستەمەلىك جانە پراكتيكالىق كومەك كورسەتۋ
5-كەستە. سبش بىلىكتىلىكتىڭ 5-دەڭگەيلى مال دارىگەرى-باكتەريولوگتىڭ قۇزىرەتىنە قويىلاتىن تالاپتار
مىندەتتەر شيفرى تۇلعالىق جانە كاسىپتىك قۇزىرەتتىلىكتەر بىلىكتەر مەن داعدىلار بىلىمدەر
1-1) قىزمەتكەرلەردى باسقارۋ, ولاردىڭ جۇمىس ناتيجەسى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك; وندىرىستىك ۇدەرىستى دەربەس باسقارۋ جانە باقىلاۋ, قورىتىندىلاردى دايەكتەۋ جانە اقپاراتقا سۇيەنىپ ساۋاتتى ارەكەت جاساۋ قابىلەتى كاسىبي ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ ءار ءتۇرلى نۇسقالارىن ازىرلەۋگە جانە ۇسىنۋعا دەگەن شىعارماشىلىق قادام; باكتەريولوگيالىق زەرت-تەۋلەردىڭ ءار ءتۇرلى ادىستەمەلەرى قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسى جانە ەڭبەكتى قورعاۋ قاعيدالارى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «مال دارىگەرلىگى تۋرالى» زاڭى. بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرستارى
2-1) كاسىبي قىزمەتتە ۇجىمدىق شىعارماشىلىققا قابىلەتتىلىك, ۆەتەرينارلىق قىزمەتتىڭ ناتيجەسى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك ورىندالعان جۇمىس كولەمى مەن ساپاسىن باقىلاۋداعى بىلىكتىلىك پەن داعدىسى بار ادىستەمەلەرى بويىنشا ۋاقتىلى, تولىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ
2-2) سوڭعى ناتيجەگە باعىتتالعان جاڭا ءادىس-تاسىلدەردى مەڭگەرۋ ۆەتەرينارلىق-سانيتارلىق ساراپتاما جۇرگىزۋ كەزىندە تەوريالىق جانە پراكتيكالىق ءبىلىم سەرولوگيالىق زەرتتەۋلەرىنىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا قۇجاتتاردى راسىمدەۋ, ساراپتاما اكتىلەرىن بەرۋ
3-1) ىسكەرلىك جوسپارلاۋدى جۇرگىزۋ جانە كاسىبي قىزمەتتى ۇيىمداستىرۋ مەن باسقارۋ ءۇشىن قاجەتتى ماتەريالدىق جانە ادامي رەسۋرستاردى ءبولۋ زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ كەزىندە باقىلاۋ, باعالاۋ جانە تۇزەتۋ الدىڭعى قاتارلى تاجىريبە, عىلىمي جەتىستىكتەر جونىندەگى ءبىلىم, سەرولوگيا زەرتتەۋلەرىنىڭ ادىستەمەسىن جاقسارتۋ بويىنشا عىلىمي زەرتتەۋلەرگە قاتىسۋ
4-1) كاسىبي مىندەتتەردى ورىنداۋعا قاجەت اقپاراتتى دەربەس ىزدەۋ كاسىبي قىزمەت سالاسىنداعى تاجىريبە مەن ءبىلىم ارنايى سۇراقتار بويىنشا عىلىمي-تەحنيكالىق اقپاراتتى وڭدەۋ, تالداۋ جانە جۇيەلەۋ
5-1) قىزمەتكەرلەردى ولاردىڭ جۇمىس ناتيجەسى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى الا وتىرىپ, باسقارۋ ءار ءتۇرلى, سونىڭ ىشىندە بالامالى, شەشىم جاساۋدىڭ نۇسقالارىن دەربەس ازىرلەۋ جانە ۇسىنۋ بىلىگى مەن داعدىسى, شىعارماشىلىق قادام زەرحانالار مەن ۇيىمداردىڭ ۆەتەرينارلىق ماماندارىنا ادىستەمەلىك جانە پراكتيكالىق كومەك كورسەتۋ ءبىلىمى
6-كەستە. سبش بىلىكتىلىكتىڭ 6-دەڭگەيلى مال دارىگەرى-باكتەريولوگتىڭ قۇزىرەتىنە قويىلاتىن تالاپتار
مىندەتتەر شيفرى تۇلعالىق جانە كاسىپتىك قۇزىرەتتىلىكتەر بىلىكتەر مەن داعدىلار بىلىمدەر
1-1) جۇمىس بارىسى مەن ناتيجەسىنە, دەنساۋلىقتى ساقتاۋ جانە ەڭبەكتى قورعاۋعا, ەڭبەك گيگيەناسى مەن قورشاعان ورتانى قورعاۋ بويىنشا ءىس-شارالارعا جاۋاپكەرشىلىك عىلىمي-زەرتتەۋ جانە يننوۆاتسيالىق قىزمەتتى اتقارۋ بىلىگى مەن داعدىسى باكتەريولوگيالىق زەرتتەۋدىڭ اناليتيكالىق جانە دياگنوستيكالىق سەنىمدى ادىستەرى
1-2) تاپسىرىلعان ۋچاسكەدەگى جۇمىستاردى باسقا ۋچاسكەلەردەگى قىزمەتپەن كەلىستىرۋ زەرتحانالىق باكتەريولوگيالىق دياگنوستيكانى جۇرگىزۋدەگى داعدى, باقىلاۋ جانە باعالاۋ ولگەن جانۋارلاردىڭ ولىكتەرىن قاراۋ جانە سويۋ ادىستەرى. جانۋارلار اۋرۋلارىنىڭ قوزدىرۋشىلارىن تيپتەۋ. جانۋارلاردىڭ اسا قاۋىپتى اۋرۋلارىنىڭ جاسىرىن فورمالارىن انىقتاۋ
2-1) كاسىبي قىزمەتتە شىعارماشى-لىققا, باسقارۋدا باستاماعا قابىلەتتىلىك, كاسىبي ءبىلىمنىڭ دامۋى مەن كاسىبي قىزمەتتىڭ ناتيجەسىنە جاۋاپكەرشىلىك تەحنولوگيالىق ۇدەرىس قۇراۋىشتارىن جاقسارتۋ, ازىرلەۋ, باعالاۋ جانە تۇزەتۋ بىلىگى زەرتحانالىق باكتەريولوگيالىق زەرتتەۋلەر ساپاسىنا زەرتحاناىشىلىك جانە سىرتقى باقىلاۋ جۇرگىزۋ بويىنشا شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى ءبىلىم
2-2) بولىمشە نەمەسە ۇيىم دەڭگەيىندە قىزمەتكەرلەر (توپ) قىزمەتىنىڭ ناتيجەسىنە جاۋاپكەرشىلىكتى الا وتىرىپ باسقارۋ تەحنولوگيالىق جانە ادىستەمەلىك پروبلەمالاردى شەشۋ بىلكتىلىگى زەرتتەۋلەر مەن سانيتارلىق وڭدەۋدى جۇرگىزۋگە قولدانىلعان ماتەريالداردىڭ شىعىنى قۇجاتتاردى راسىمدەۋ
3-1) ارنايى تەوريالىق جانە پراكتيكالىق ءبىلىم, يننوۆاتسيالىق ءبىلىمدى قوسا العاندا, جانە پراكتيكالىق تاجىريبە سينتەزى تەحنولوگيالىق ۇدەرىس قۇراۋىشتارىن باعالاۋ جانە تۇزەتۋ بىلىگى ءوز جۇمىسىنا جانە وعان باعىنىشتى مامانداردىڭ جۇمىستارىنا تالداۋ جۇرگىزۋ ادىستەرى. ءوزىنىڭ جاساعان جۇمىستارى تۋرالى ەسەپ دايىنداۋ, باكتەريولوگيالىق زەرتحانانىڭ جىلدىق ەسەبىن جاساۋعا قاتىسۋ
4-1) كاسىبي اقپاراتتى وزدىگىنەن ىزدەۋ, تالداۋ جانە باعالاۋ جانۋارلاردى زەرتتەۋ جانە ءوسىرۋ سۇراقتارى بويىنشا كەڭەس بەرۋ كەزىندەگى بىلىكتەر مەن داعدىلار باكتەريولوگيا سالاسىندا تاجىريبەلىك زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ جونىندەگى ءبىلىم. جاڭا جۇمىس تاسىلدەرىن ازىرلەۋگە قاتىسۋ
5-1) جۇرگىزىلگەن زەرتحانالىق-دياگنوستيكالىق زەرتتەۋلەردى تالداۋ جانە ەسەپكە الۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءوز ويىن جازباشا جانە اۋىزشا تۇردە دايەكتى جەتكىزۋ بىلىگى, بەلگىلى ءبىر سالاداعى تەوريالىق ءبىلىمدى تاجىريبەدە قولدانۋ زەرحانالار مەن ۇيىمداردىڭ ۆەتەرينارلىق ماماندارىنا ادىستەمەلىك جانە پراكتيكالىق كومەك كورسەتۋ
7-كەستە. سبش بىلىكتىلىكتىڭ 7-دەڭگەيلى مال دارىگەرى-باكتەريولوگتىڭ قۇزىرەتىنە قويىلاتىن تالاپتار
مىندەتتەر شيفرى تۇلعالىق جانە كاسىپتىك قۇزىرەتتىلىكتەر بىلىكتەر مەن داعدىلار بىلىمدەر
1-1) ناتيجەگە جەتۋدى ەسكەرە وتىرىپ, قىزمەتكەرلەر جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىنە جاۋاپكەرشىلىكتى الا وتىرىپ, ولاردى باسقارۋ جانۋارلاردى تەكسەرۋ جانە ولاردىڭ اۋرۋلارىنا دياگنوز قويۋدىڭ جاڭا ءادىس-تاسىلدەرىن ازىرلەۋدى تالاپ ەتەتىن تەحنولوگيالىق پروبلەمالاردى شەشۋ بىلىكتەرى مەن داعدىلارى جانۋارلاردان الىنعان پاتولوگيالىق ماتەريالىنا زەرتحانالىق دياگنوستيكا جۇرگىزۋ كەزىندەگى عىلىمي جانە كاسىبي ءبىلىمنىڭ سينتەزى
1-2) بولىمشەنىڭ ۆەتەرينارلىق قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن جاقسارتۋ جانە ەڭبەكتى ۇيىمداستىرۋدى جاقسارتۋ بويىنشا قىزمەت ستراتەگياسىن انىقتاۋ ۆەتەرينارلىق قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن جاقسارتۋ جانە ەڭبەكتى ۇيىمداستىرۋدى جاقسارتۋ بويىنشا ءار ءتۇرلى ءادىس-تاسىلدەردى قولدانۋ بىلىگى ۆەتەرينارلىق قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن جاقسارتۋ جانە ەڭبەكتى ۇيىمداستىرۋدى جاقسارتۋ بويىنشا ۇسىنىستاردى باسشىلىققا جەتكىزۋ
2-1) بولىمشە دەڭگەيىندەگى جاۋاپكەرشىلىك باسقارۋ مىندەتتەرىن ازىرلەۋ جانە اعىمداعى زەرتتەۋلەردى جۇرگىزۋ بىلىگى زەرتحانالىق جانۋارلارمەن جۇمىس كەزىندە زووگيگيەنالىق جانە ۆەتەرينارلىق قاعيدالاردى ساقتاۋ
2-2) تەحنولوگيالىق ۇدەرىستىڭ بەلگىلى ءبىر ۋچاسكەسىندەگى ناتيجەگە جاۋاپكەرشىلىكتى الا وتىرىپ قىزمەتكەرلەردى باسقارۋ تەحنولوگيالىق جانە ادىستەمەلىك پروبلەمالاردى شەشۋ بىلىكتىلىگى زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋگە قولدانىلعان ماتەريالداردىڭ شىعىنى جونىندەگى قۇجاتتاردى راسىمدەي ءبىلۋ
3-1) سالانى باسقارۋ جانە دامىتۋ ءتارتىبى مەن جاڭا ءادىس-تاسىلدەرىن ازىرلەۋ
زەرتحانالىق راديولوگيالىق دياگنوستيكانىڭ ادىستەرى مەن قۇرالدارىن تاڭداۋ جانۋارلاردىڭ اۋرۋى مەن ءولىمىن ەسكەرۋ بويىنشا ۆەتەرينارلىق شارالاردىڭ نۇسقاۋلىقتارى مەن قاعيدالارى
4-1) يننوۆاتسيالىق تاسىلدەردى قولدانا وتىرىپ مىندەتتەر مەن پروبلەمالاردى انىقتاۋ باقىلاۋ پۋنكتەرىنەن كەلىپ تۇسكەن ۆەتەرينارلىق باقىلاۋداعى وبەكتىلەردىڭ راديواكتيۆتى لاس-تانۋىن باقىلاۋ. تەحنوگەندى راديونۋكليدتەردىڭ گامما-فون جانە بەلسەندىلىك دەڭگەيىن انىقتاۋ ەكسپورتقا جىبەرۋگە ارنالعان وسىمدىك جانە مال تەكتى ونىمدەردىڭ راديواكتيۆتى لاستانۋ دەڭگەيىن انىقتاۋ سۇراقتارى بويىنشا كەڭەس بەرۋ
5-1) قىزمەتكەرلەردى باسقارۋ. يننوۆاتسيالىق تاسىلدەردى قولدانا وتىرىپ مىندەتتەر مەن پروبلەمالاردى انىقتاۋ قىزمەتكەرلەردى باسقارۋ كەزىندە ناتيجەگە جەتۋ ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك مازمۇنى بويىنشا تۋىستاس مىندەتتەردى ورىنداۋ. قىزمەتكەرلەردى باسقارۋ
ۆەتەريناريالىق سانيتاريا بويىنشا قىزمەتتەگى كاسىبي ستاندارتىنىڭ 5-قوسىمشاسى
1-كەستە. قولدانىستاعى نورماتيۆتىك قۇجاتتارمەن بايلانىسى
قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك كاسىپتەر جىكتەۋىشى (مكج)
بازالىق توپ 2212 ۆيرۋسولوگ
1221 باس ۆيرۋسولوگ
اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ باسشىلارى جانە ماماندارى لاۋازىمدارىنىڭ ۇلگىلىك بىلىكتىلىك سيپاتتامالارى (قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ 2013 جىلعى 1 شىلدەدەگى № 17/308 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2013 جىلى 8 تامىزدا № 8614 تىركەلدى)
سبش بىلىكتىلىك دەڭگەيى ساناتتار
5 ءى, ءىى, ءىىى, دارەجەسىز
6 ءى, ءىى, ءىىى, دارەجەسىز
7 -
2-كەستە. ۆيرۋسولوگتىڭ ەڭبەك شارتتارىنا, بىلىمىنە جانە جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار
كاسىبى بويىنشا مۇمكىن جۇمىس ورىندارى (كاسىپورىن, ۇيىم) نارىقتاردى ۆەتەرينارلىق -سانيتارلىق ساراپتاۋ زەرتحانالارى, مەملەكەتتىك كەدەن قىزمەتى مەكەمەلەرى, بيولوگيالىق كومبيناتتار جانە بيولوگيالىق بەلسەندى زاتتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ جونىندەگى باسقا دا كاسىپورىندار, عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى, وقۋ مەكەمەلەرى
زياندى جانە قاۋىپتى ەڭبەك جاعدايلارى اۋرۋ جۇقتىرىلعان ماتەريالمەن جۇمىس جاساۋ بارىسىندا اۋرۋ جۇقتىرۋ قاۋپى
جۇمىسقا جىبەرۋدىڭ ەرەكشە شارتتارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس
سبش بىلىكتىلىك دەڭگەيى كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ جانە وقىتۋ دەڭگەيى قاجەتتى ەڭبەك تاجىريبەسى
5 تەحنيكالىق جانە كاسىبي (ورتا بۋىن مامانى), ورتادان كەيىنگى ءبىلىم, پراكتيكالىق تاجىريبە, جوعارى ءبىلىم بۇرىنعى لاۋازىمدارىندا كەمىندە 3 جىل تاجىريبەسى, جوعارى ءبىلىمى بولعان جاعدايدا – جۇمىس تاجىريبەسى تالاپ ەتىلمەيدى
6 جوعارى ءبىلىم, پراكتيكالىق تاجىريبە كەمىندە 3 جىل تاجىريبەسى
7 جوعارى ءبىلىم, پراكتيكالىق تاجىريبە, جانە/نەمەسە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيى